เข้าถึงฌานที่ 4 อันไม่ทุกข์และไม่สุข

เนว สาตํนาสาตํ
สาตํ = สำราญ
ภาวะที่สำราญทางใจก็ไม่ใช่
ภาวะที่ไม่สำราญทางใจก็ไม่ใช่

เพราะความดับไปแห่งโสมนัสและโทมนัสในกาลก่อน (ทางใจ)

โสมนัส
ความสำราญ
ความสุข สบายทางใจ
ที่เกิดจากเจโตสัมผัส (กระทบสิ่งต่างๆ ทางใจ) แล้วความรู้สึกขึ้น

โทมนัสนี่จริงๆ ดับไปตั้งแต่โน่นนน...ฌาน 1 แล้ว

เพราะละสุขและทุกข์เสียได้ (ทางกาย)

สุขนี้ หมายถึง สุขทางกาย
ต่อไปกายจะไม่รู้สึก ความรู้สึกทางกายจะหายไป

ยํ กายิกํ สาตํ ความสำราญทางกาย
กายิกํ สุขํ ความสุขทางกาย
กายสมฺผสฺสชํ สาตํ สุขํ เวทยิตํ ภาวะที่เสวยความสำราญที่เกิดจากกายสัมผัส
กาย สมฺผสฺสชา สาตา สุขา เวทนา. ความรู้สึกสำราญที่เกิดจากกายสัมผัส
อิทํ วุจฺจติ สุขํ.

ความรู้สึกทางกาย
เหล่านี้จะละไปในฌานที่ 4
พวกนั่งรู้สึกว่า ลมเย็นสบาย แล้วคิดว่าเข้าฌานที่ 4
จงรู้ว่า...ยังไม่ถึง ไม่ต้องสงสัย 5555

ทุกข์นี้ ก็หมายถึง ทุกข์ทางกาย

ยํ กายิกํ อสาตํ ความไม่สำราญทางกาย
กายิกํ ทุกฺขํ ความทุกข์ทางกาย
กายสมฺผสฺสชํ อสาตํ ทุกฺขํ เวทยิตํ ความเสวยอารมณ์ทุกข์ที่เกิดจากกายสัมผัส
กายสมฺผสฺสชา อสาตา ทุกฺขา เวทนา. ความรู้สึกไม่สำราญที่เกิดจากกายสัมผัส
อิทํ วุจฺจติ ทุกฺขํ. 

ถ้านั่งปวดหลังก็ไม่ต้องนึกหรอกว่าได้ฌานไหน

ความรู้สึกทางกายประสาทไม่ทำงาน
ความรู้สึกทางกายไม่เกิด
ผัสสะดับ อายตนะดับ ทางกาย

สุข

ความสำราญทางใจ
โสมนัส
เจโตสัมผัสสชา เวทนาอันเกิดจากความสัมผัสทางใจกับองค์ฌาน

สัญญาจะรู้จักความสุขอย่างแท้จริงก็งานนี้ (ในฌาน 3)
ปกติความสุขที่รู้จักมักไม่มาเดี่ยว จะมากับปีติ แถมอวิชชาราคะนั่นนี่
งานนี้จะรับรู้ความสุขแบบชัดเจน วิญญาณได้รู้จักและสัญญาได้เรียนรู้

ถ้าอยากเป็นผู้อยู่อย่างเป็นสุข (สุขวิหารี)
ต้องมีองค์ประกอบ อุเปกขา มีสติ มีสัมปชัญญะ

ฌานแบบพุทธ

สงบแล้ว
ได้องค์ประกอบของฌานตามนี้ๆ แล้ว

มาเช็คว่า...
เห็นการทำงานของรูปนามชัดเจนมั้ย

ฌานแบบพุทธจะมีองค์ประกอบหลายอย่างคล้ายกับฌานฤาษี
แต่จะมีองค์ประกอบเหล่านี้เพิ่มขึ้นมา

มีปสาทะ
มีอุเปกขา
มีสติ
มีสัมปชัญญะ

สมาธิในพุทธคือ เตรียมไว้เพื่อความชัดเจนในการทำงาน
สิ่งที่ต้องมีคือสิ่งที่มีประโยชน์ในการ..ใช้งานต่อ

เสวยสุขด้วย (นาม) กาย

สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ.

อุเบกขา

ภาวะความเป็นกลางของจิต
ก็ไม่ใช่จิต เป็นเจตสิก

ความเข้าไปดูแบบไม่มีส่วนได้ส่วนเสีย
อุป+อิกข
อุป ใกล้ๆ
อิกฺข จ้องดู